Alle waar naar zijn geld!

Verschillende media wisten vorige week te melden dat de tarieven voor taxatierapporten stijgen. De belangrijkste reden voor deze prijsstijging is de introductie van het nieuwe modeltaxatierapport dat per 1 april verplicht is gesteld.

In dit nieuwe modeltaxatierapport zijn toegenomen kwaliteitseisen opgenomen, zoals een betere beoordeling van energiebesparende voorzieningen, funderingsonderzoek, de financiële positie van de VvE en zodoende een meer uitgebreide onderbouwing van de uitgebrachte waarde. Logischerwijs besteedt de taxateur daardoor meer tijd aan het taxatierapport en dat levert inderdaad een stijgende prijstendens op. Die stijging zou overigens al behoorlijk gematigd worden wanneer de winstmarge van taxatiebemiddelingsbureaus zou wegvallen. Een schone taak voor onder andere de Vereniging Eigen Huis, leek me zo. 

Waar komen we vandaan?

Enkele jaren geleden heeft de branche, mede na oproepen vanuit AFM en DNB, samen met hen het initiatief genomen tot verdere kwaliteitsverhoging van de taxateurs. Hieruit is het NRVT ontstaan. Het mag duidelijk zijn dat we als branche het NRVT niet hebben opgericht om datgene te blijven doen wat we daarvoor al deden. Het motto is nadrukkelijk níet ‘oude wijn in nieuwe zakken’. Voor VBO Makelaar is de koers consequent gericht op een verdere kwaliteitsverbetering van de taxateur en het taxatierapport. Dat heeft twee doelen die elkaar versterken. Het eerste doel is het optimaal voldoen aan het publieke belang dat een taxateur behartigt en waarin kwaliteit en integriteit bovenaan staan. Het tweede doel is de relevantie van de taxateur benadrukken. Een taxatierapport dat niet veel meer is dan een invuloefening heeft simpelweg geen toekomst. Modelmatig vastgestelde waardes kunnen dat met een hoop mitsen en maren steeds beter. Het komt er voor de taxateur dus op aan om kwaliteit te leveren en zijn specifieke vakkennis aan te spreken. Unieke kennis, die alleen een vakbekwame beroepsbeoefenaar ter plekke kan toepassen, waarbij modelwaarden alleen als referentiewaarden dienen. Vanuit die optiek heeft VBO Makelaar actief meegewerkt om de kwaliteit van het taxatierapport verder omhoog te brengen. Dat levert meer kwaliteit op, maar ook meer werk. Dat de prijzen van een rapport vervolgens toenemen is een voorspelbaar gevolg.

Wat moet er nu nog gebeuren?

Onlangs nam ik deel aan een internationale bijeenkomst waar ook verschillende banken, NHG, Vereniging Eigen Huis en het Nibud bij aanwezig waren. Dergelijke reizen zijn mooie gelegenheden om met elkaar van gedachten te wisselen over de woningmarkt en meer specifiek de taxatiepraktijk. Één van de observaties die met mij werd gedeeld is dat een taxateur regelmatig dezelfde waarde opschrijft als koper en verkoper samen overeen zijn gekomen. Dat kan zo voorkomen, maar is zeker niet de standaard. Overigens heb ik de banken in deze discussie opgeroepen om ook bij zichzelf te rade te gaan. Als de taxateur ook maar enigszins afwijkt van de koopsom, maakt de bank zelf meestal grote problemen bij de financiering. Beter zou het zijn als banken met marges zouden werken in plaats van bij een (lichte) afwijking direct in alarmfase rood te schieten.

Wetgeving of zelfregulering?

De onlangs verzonden brief van AFM/DNB over zelfregulering in de taxatiebranche hebben ook bij ons tot gefronste wenkbrauwen geleid. Gelukkig was het antwoord van minister Wopke Hoekstra genuanceerd en overwogen. Ik ga graag met AFM/DNB en de betrokken ministers het gesprek aan over de stappen die de branche heeft genomen om de kwaliteit middels zelfregulering te verhogen. Volgens mij wordt het resultaat daarvan steeds duidelijker zichtbaar, onder andere in het nieuwe modeltaxatierapport en de verscherpte eisen. Ook de latente discussie over het splitsen van het vak van makelaar en taxateur blijft sudderen. Er zijn op grondwettelijke uitzonderingen na vrijwel geen beroepen in Nederland die je niet met elkaar mag combineren. Waarom zou dat voor de makelaar en taxateur dan wel moeten gelden? Ik vind dat vreemd. Zeker als je bedenkt dat je pas kunt taxeren als je weet hoe een transactie tot stand komt en pas kunt makelen als je weet hoe een waarde tot stand komt. Het komt er dus op aan om op het individuele objectniveau volledig onafhankelijk te werk te gaan. En dat is van alle kanten strak geregeld. En bij twijfel is er onafhankelijk tuchtrecht voor zowel makelaars als taxateurs. Dat tuchtrecht is van zo’n niveau dat zelfs de rechtbank de gedane uitspraken gewoonlijk respecteert, met uitzondering van een eventuele marginale toetsing. Ook hier kan het probleem dus niet zitten. 

Mijn conclusie als ik de afgelopen weken overzie? Het werk van de taxateur is belangrijk, hetgeen hij zich overigens volledig realiseert. De tijden dat een taxatierapport zo was gepiept zijn, voor zover dit clichébeeld al op waarheid berust, definitief voorbij. Dat is maar goed ook. De consument zal er alleen wel aan moeten wennen dat daar meer werk en daarmee hogere kosten aan verbonden zijn. En de AFM/DNB? Die zouden zich best mogen realiseren dat er maar weinig branches in Nederland zijn die zo actief aan zelfregulering hebben gedaan als de taxateursbranche afgelopen jaren. Dat zou meer respect en waardering verdienen.

Hans van der Ploeg RAE RT
Directeur brancheorganisatie VBO Makelaar

Recent bekeken